هم از عشق سخن رانده است ( ريتر فيلولوگيگا 7 : 91 ) من در گفتارم در كارنامهء دومين انجمن ايران‌شناسى ( مشهد سال 1352 ص 526 - 547 ) از هفتاد رسالة عشق ياد كرده واز يازده تاى آن بررسى كرده‌ام . از ابن سينا است نگارشهاى مرموزى كه معاني فلسفي با رمز ومجاز وداستان‌وار در ان آمده است مانند : 1 - حي بن يقظان كه شاگردش ابن زيلا بر آن گزارشى به عربى دارد وجوزجانى شاگرد ديگرش گزارشى بر آن به فارسي نگاشته است . 2 - الطير كه ابن سهلان ساوى آن را به فارسي درآورده است ( مهدوى 88 ) ( منزوى 758 و 811 - سيه 5 : 193 ) محمد غزالى طوسي واحمد غزالى طوسي وشهاب الدين محمد سهروردى ودايهء رازي هم چنين رساله‌ها دارند . 3 - القضاء والقدر كه گزارش فارسي آن از جوزجانى را من در فرهنگ إيران زمين ( مجلد 24 ) چاپ كرده‌ام ( مهدوى 100 - منزوى 760 و 812 ) . 4 - سلامان وأبسال كه داستان آن به خامهء حنين بن إسحاق در دست است . ابن سينا در إشارات از ان ياد كرده وخواجهء طوسي هم در گزارش خود داستان را آورده است ( فهرست دانشگاه 3 : 260 - مدكور 24 و 25 دربارهء مزفيلون واسكولائيها ) اينك از كساني كه دربارهء شفاء كار كرده‌اند ياد مىكنم : 1 - ابن زيله شاگرد ابن سينا كه تلخيص شفاء دارد ( مهدوى ص 173 ) . 2 - أبو العباس فضل لوكرى مروى زندهء در 467 شاگرد بهمنيار آذربايجانى درگذشتهء 458 پردازندهء بيان الحق بضمان الصدق كه گزيده‌ايست از شفاء واز نگارشهاى فارابى ( فهرست دانشگاه 3 : 162 ) . 3 - شمس الدين أبو محمد عبد الحميد بن معين خسروشاهى تبريزى درگذشتهء 652 گزينندهء از شفاء ابن سينا كه بخش منطق آن در مجلس ( 946 طباطبائى ) هست ( فهرست مهدوى ص 173 از طبقات الشافعية ابن شهبه ) 4 - حسن بن مطهر علامهء حلى ( 648 - 726 ) : كشف الخفاء في شرح الشفاء ( مهدوى ص 172 ) 5 - غياث الدين منصور دشتكى شيرازي درگذشتهء 948 كه تعليقات دارد در گزارش « مغلقات إلهيات الشفاء » در بيست مطلب وشش فصل ( دانشگاه 16 : 401